Borstkanker - Mammacarcinoom

Borstkanker, vooral een ‘vrouwending’

Borstkanker, oftewel ‘mammacarcinoom’. Komt vooral voor bij vrouwen, maar ook bij mannen. Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 13.500 mensen, vooral vrouwen, borstkanker.

Betere Behandeling, Grotere overlevingskans

Het goede nieuws is dat er steeds minder mensen overlijden aan borstkanker. Rond 1975-1985 overleefde slechts de helft van alle vrouwen met borstkanker, maar nu is dat 70%! Borstkanker wordt nu eerder ontdekt waardoor er minder kans is op uitzaaiing. Vrouwen zijn door goede voorlichting alerter en melden zich eerder bij een arts voor onderzoek. Dankzij vroegtijdige opsporing, betere en snellere behandeltechnieken en aanvullende behandelingen is de zorg rondom borstkanker enorm verbeterd. Grootschalig bevolkingsonderzoek met screening op borstkanker blijkt niet bij te dragen aan een grotere overlevingskans! Een efficiënter werkend gezondheidssysteem zoals betere samenwerking tussen de verschillende artsen, en gespecialiseerde centra wel.

Wat veroorzaakt borstkanker?

Ondanks veel onderzoek is het nog steeds niet duidelijk wat precies de oorzaak is van borstkanker. Wel hebben sommige vrouwen een grotere kans op borstkanker dan andere. De vrouwelijke geslachtshormonen, vooral oestrogeen, spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van borstkanker. Er zijn verschillende factoren die een invloed hebben op de hormoonhuishouding, waaronder leefstijl en erfelijke aanleg. Bij ongeveer 5-10% ontstaat borstkanker door erfelijke aanleg.

De kans op borstkanker is in lichte mate verhoogd bij vrouwen die:

  • Weinig of geen kinderen hebben en/of hun eerste kind op latere leeftijd hebben gekregen.
  • Geen of maar kort borstvoeding hebben gegeven
  • Overgewicht hebben tijdens en na de overgang (na de overgang, wanneer de eierstokken geen hormonen meer produceren, vindt namelijk in het vetweefsel nog wel oestrogeenproductie plaats).
  • Vroeg zijn gaan menstrueren of laat in de overgang zijn gekomen.
  • ‘de pil’ slikken; gedurende de periode dat een vrouw de pil gebruikt, is het risico op borstkanker licht verhoogd het risico neemt af na het stoppen met de pil. Door de pil langer te gebruiken neemt het risico niet meer toe.
  • Langer dan twee tot drie jaar hormoonpreparaten gebruiken in verband met overgangsklachten, het risico neemt af bij het stoppen met het gebruik van de hormoonpreparaten.
  • Op een röntgenfoto van de borst, mammografie, ‘dicht’ borstklierweefsel vertonen.
  • Dagelijks meer dan één glas alcohol gebruiken over een langere periode, alcohol lijkt de hormoonhuishouding te kunnen beïnvloeden.
  • Te weinig bewegen; het is nog niet helemaal duidelijk waarom lichaamsbeweging goed is om borstkanker te voorkomen, waarschijnlijk spelen hormonen hierbij een rol. Wat wel duidelijk is, is dat het risico afneemt naarmate vrouwen meer bewegen.
  • Die eerder borstkanker of een DCIS hebben gehad, zij hebben een verhoogd risico om opnieuw borstkanker te krijgen, ook in de andere borst.
  • Die voor hun 30e een bestralingsbehandeling hebben ondergaan (bijvoorbeeld vanwege de ziekte van Hodgkin).

De kans op borstkanker is sterk verhoogd bij vrouwen:

  • Die een erfelijke aanleg voor borstkanker hebben.

Het hebben van een of meer risicofactoren wil niet zeggen dat met ook borstkanker krijgt. Er is wel meer kan op het ontwikkelen van borstkanker dan wanneer deze risicofactoren niet aanwezig zijn. Bij vrouwen die borstkanker krijgen zijn vaak wel verschillende risicofactoren betrokken. Maar er zijn ook vrouwen die borstkanker hebben gekregen zonder dat zij deze risicofactoren hadden. Daarom blijft het moeilijk te zeggen waarom de ene vrouw wel borstkanker krijgt en de andere niet.

Borstkanker fysio jansen deurne

Wat zijn de symptomen bij borstkanker?

De eerste symptomen van borstkanker zijn vaak zichtbare en/of voelbare veranderingen in de borst. De meest bekende is het ‘knobbeltje’ in de borst. Het knobbeltje is vaak een plekje in de borst die anders aanvoelt dan de normale bobbeligheid in de borst. Het knobbeltje is vaak een plekje in de borst dat iets stugger of harder aanvoelt. Soms voelt het aan als een ronde knikker die onder de vingers wegglijdt. Maar soms is er veel meer een verdikte schijf voelbaar of een strengetje achter de tepel. Deze knobbeltjes doen meestal geen pijn.

Andere afwijkingen die op borstkanker kunnen wijzen zijn:

  • Knobbeltje of ongewone zwelling in de oksel.
  • Deukjes of kuiltjes in de huid van de borst.
  • Een wondje van de huid dat niet geneest.
  • Ingetrokken tepel (sinds kort).
  • Veranderingen van de tepel, zoals verdikking, roodheid, schilfertjes of een plekje dat op eczeem lijkt.
  • Afscheiding van bruin of bloederig vocht uit de tepel.
  • Pijn in de borst op een plek waar ook het klierweefsel iets anders aanvoelt. Pijn is op zichzelf geen teken dat er een afwijking in de borst is, maar bij een voortdurende pijn in (een van) de borsten dient dit met de huisarts besproken te worden.
  • Een borst die warm aanvoelt en rood is verkleurd. Soms is de huid verdikt en vertoont zij putjes, zoals bij een sinaasappelhuid.

Verschillende vormen van borstkanker.

Borstkanker kan in principe op alle plaatsen in de borst ontstaan. De meest voorkomende locaties zijn:

  • De melkbuisjes van de borst
  • De melkkliertjes van de borst

Bij vier op de vijf vrouwen met borstkanker gaat het om een zogenoemd ductaalcarcinoom. Dat ontstaan in de melkbuisjes van de borst. Soms is er sprake van een lobulair carcinoom deze begint in de melkkliertjes.

Uitzaaiingen

Bij borstkanker bestaat het risico op uitzaaiing van de kankercellen door het lichaam. Wanneer de kankercellen uit bijvoorbeeld de melkbuisjes in het lymfevat terecht komen, komen zij terecht in de lymfeklieren waar zij uitgroeien tot een uitzaaiing. De eerst uitzaaiing ontstaat meestal in een zogenaamde ‘schildklier’. Een schildwachtklier is een lymfeklier die direct lymfevocht ontvangt dat wordt afgevoerd van het gebied in de borst waar de tumor zich bevindt.

Schildwachtklieren bevinden zich op diverse plaatsen rond de borst:

  • In de oksel
  • Ook onder het sleutelbeen, naast het borstbeen tussen de ribben en in de borst zelf. Uitzaaiingen in deze lymfeklieren noemt met ook wel regionale uitzaaiingen.

Borstkanker Stadia

De stadia wordt ingedeeld op basis van:

  • Grootte van de tumor
  • Uitzaaiing naar lymfeklieren in het okselgebied
  • Uitzaaiingen in andere delen van het lichaam

De schildwachtklierprocedure

Bij de schildwachtklierprocedure wordt operatief onderzocht of er tumorcellen in de schildwachtklier zitten. De schildwachtklier is de eerste klier waar tumorcellen zich manifesteren bij uitzaaiing. Over het algemeen wordt de schildwachtklierprocedure uitgevoerd bij tumoren die kleiner zijn dan 5 centimeter. Wanneer er meer tumoren zijn in verschillende kwadranten van de borst kan de procedure niet worden uitgevoerd.

Revalidatie begeleiding Deurne bij herstel na COVID-19