Bewegen bij kanker

De kracht van beweging in de strijd tegen kanker

Jaarlijks worden heel wat Nederlanders geconfronteerd met kanker. In 2018 kregen 116.537 mensen deze diagnose. Dat zijn er zo’n 5.000 meer dan in het jaar ervoor en zelfs bijna 50.000 meer dan twintig jaar geleden. Het moge duidelijk zijn; kanker is een explosief groeiend probleem. Eén op de drie mensen krijgt deze ziekte op een zeker moment.

Kanker is als ziekte levensbedreigend en moet dus behandeld worden. Die behandeling kan uiteenlopende gezondheidsproblemen veroorzaken. Denk aan chronische vermoeidheid, relationele en seksuele problemen, depressie, angst, problemen bij de terugkeer naar werk en sociale isolatie. Kortom; kanker en de behandeling ervan beïnvloedt de kwaliteit van leven enorm. Het is dus niet voor niets dat er veel aandacht is voor hoe professionals hiermee om kunnen gaan. Beweging tijdens en na kanker staat in de spotlight want de effecten zijn groot.

Vroegdiagnostiek

Er zijn diverse redenen aan te wijzen voor de enorme toename van het aantal nieuwe gevallen van kanker in de loop der jaren. Eén daarvan is de vroegdiagnostiek. Vroegtijdige herkenning en behandeling van de ziekte kent enkele nadelen maar toch vooral veel voordelen, zowel voor de patiënt als voor de samenleving.

In beweging

De kwaliteit van leven van iemand die kanker heeft (gehad) krijgt rake klappen. Wie de strijd met deze ziekte heeft gestreden of nog moet aangaan, denkt waarschijnlijk niet in de eerste plaats aan het op peil houden van de conditie. Toch is het erg nuttig om hier wel bij stil te staan. Uit onderzoek blijkt namelijk dat dit een positieve invloed heeft op alle facetten van herstel en welbevinden. Beweging verkleint de kans op recidief en het maakt je zowel lichamelijk als mentaal fitter. Natuurlijk is het wel belangrijk om niet zomaar iets te doen, je moet doseren, niet te veel doen maar ook zeker niet te weinig. Je moet luisteren naar de signalen van je lichaam, maar toch is het soms nodig om grenzen te verleggen. Een fysiotherapeut is de aangewezen persoon om je hierin te begeleiden!

Positieve effecten van beweging

Beweging is dus belangrijk, voor de korte, maar zeker ook voor de lange termijn. Uit een grootschalig Amerikaans onderzoek is gebleken dat je de kans op een recidief door beweging tot 20% kunt verkleinen. In dit onderzoek is uitgegaan van stevige beweging gedurende zeven uur per week. Dit is niet voor iedereen weggelegd, maar ander onderzoek heeft uitgewezen dat er ook al positieve effecten meetbaar zijn bij drie keer per week lichaamsbeweging gedurende 20 minuten.

Lamgeslagen of strijdvaardig

Grofweg zijn er twee manieren waarop mensen uit de strijd tegen kanker komen: lamgeslagen of strijdvaardig. In beide gevallen ligt er een flinke uitdaging voor degene die hen op sportief vlak begeleidt. Het toverwoord is doseren.Mensen die zijn lamgeslagen, zijn het vertrouwen in hun lichaam kwijt. Ze hebben vaak lang gewacht met het oppakken van activiteiten en zijn daardoor in een diep dal geraakt. Deze groep mensen is bang om de grens op te zoeken. De strijdvaardige groep is niet bang voor die grens maar wordt er juist steeds mee geconfronteerd. Ook dit is een probleem en kan aan de basis staan van een neerwaartse spiraal. In beide gevallen is het een taak van de fysiotherapeut om deze grenzen te ‘ondertitelen’.

Sporten tijdens behandeling

Het is niet voor iedereen weggelegd en het klinkt sommigen barbaars in de oren, maar nog tijdens je kankerbehandeling beginnen met sporten (of blijven bewegen voor wie het vooraf ook al deed) is eigenlijk het allerbeste. Natuurlijk is dit voor een ervaren sporter vanzelfsprekender dan voor een sportleek. Het hoeft niet altijd om enorme inspanningen te gaan. Gewoon wandelen of rustig fietsen kan al wonderen doen. Dit maakt dat je conditie zich na je behandeling weer sneller normaliseert. Bijkomend voordeel is dat sporten je letterlijk en figuurlijk op de been houdt, je belandt minder snel in een isolement.

Zwart gat

Mensen die het traject dat bij de strijd tegen kanker hoort hebben doorlopen, beschrijven vaak dat ze in een diep zwart gat vallen. De structuur van bestralingen en chemo’s valt weg en voor hen ligt een grote leegte. Het aanbrengen van vaste beweegafspraken kan houwvast bieden in een periode waarin andere activiteiten (zoals werk) nog niet zijn opgebouwd.

Maatwerk

Passende beweging is maatwerk, daarom is begeleiding door een ervaren professional zoals een fysiotherapeut van enorme toegevoegde waarde. Wat passend is, is een samenspel tussen beperkingen en verwachtingen. Of je nou sportervaring hebt of niet, de weg naar de juiste trainingsprikkel is meestal een zoektocht. Het is een gegeven dat iemand die kanker heeft gehad meestal zijn of haar verwachtingen moet bijstellen, maar het aanvaarden van beperkingen en daarbinnen toch een weg vinden is altijd heilzamer dan op de bank liggen piekeren over alles wat je niet meer kunt.

Wat je pad ook kruist, er is altijd een weg te bewandelen!