Oncologie & fysiotherapie

Fysiotherapie en oncologische revalidatie

Het doel van de fysiotherapeutische behandelingen:

  • Minder vermoeidheid
  • Betere algehele conditie
  • Gezonder lichaamsgewicht, BMI, buikomvang en lichaamssamenstelling
  • Verbeteren van het kwaliteit van leven
  • Betere coping en zelf management
  • Verlagen gezondheidsrisico

Is therapie bij kanker zinvol?

In de oncologie worden kwaadaardige (maligne) nieuwvormingen oftewel kanker behandeld. Daarnaast kunnen nieuwvormingen ook goedaardig (benigne) zijn of zich in een fase bevinden waarin nog niet duidelijk is of zij goed- of kwaadaardig zijn. Het hebben van kanker is zowel fysiek als psychisch traumatiserend. De kwaliteit van het leven worden zowel fysiek, psychisch als sociaal negatief beïnvloed. Ook bij patiënten die chemotherapie of radiotherapie ondergaan, is de kwaliteit van leven sterk verminderd door het fysiek slechter functioneren en de ervaren slechte gezondheid.

De richtlijn ‘oncologische revalidatie’, de (KNGF) beweegstandaard en de Evidence Statement Borstkanker benadrukken het belang van bewegen voor, tijdens en na de diagnose kanker. Ook specifieke studies naar de effecten van fysiotherapie bij patiënten na borstkankeroperaties zijn positief. De combinatie van advisering en oefeningen met de armblijken de functie van de arm te verbeteren en zwelling en pijn te verminderen. Na de medische behandeling zal de ‘surivor’ het gewone leven weer op moeten kunnen pakken. De taak van de fysiotherapeut is vooral de negatieve gevolgen van de medische behandeling verminderen. Het beroepsprofiel van de fysiotherapeut omschrijft de taak van de fysiotherapeut bij deze doelgroep perfect.

 

De fysiotherapeut:

  • Creëert mogelijkheden tot het verbeteren of het in stand houden van het participatieniveau van de patiënt.
  • Voorkomt hulpvragen, gezondheidsproblemen en herhaling van gezondheidsproblemen op het gebied van bewegen.
  • Heft gezondheidsproblemen op (benoemd in functies, activiteiten en participatie), vermindert deze of helpt deze te compenseren.
  • Biedt begeleiding en ondersteuning gedurende het lijden van de patiënt.
  • Beinvloed attitude, gedrag en leefstijl van de hulpvrager voor zover ze een relatie hebben met de hulpvraag en/of het gezondheidsprobleem.
  • Beïnvloedt de woon- en werkomstandigheden voor zover deze een relatie hebben met de hulpvraag en/of het gezondheidsprobleem.

De Rol van de fysiotherapeut is vooral gericht op het fysieke vlak. Maar suggereren dat de fysiotherapeut enkel fysiek werkt, doet het vak tekort. De moderne fysiotherapeut fungeert veel meer als coach.

Doelstellingen van fysiotherapie en medische fitness bij oncologische patiënten:

  • Verbeteren kwaliteit van leven
  • Verminderen symptomen zoals vermoeidheid
  • Verbeteren zelfstandig functioneren
  • Verbeteren algehele mentale en fysieke conditie

De fysiotherapeutische interventies bestaan uit:

  • Advies en coaching (gedragsverandering naar gezonde levensstijl)
  • Medische Fitness/Oefentherapie (krachttraining, cardiotraining en functionele training)

Verschillende fasen van oncologie

  • Curatieve fase: in de curatieve fase heeft de medische behandeling het doel om genezing te bereiken. In deze fase zal een optimale conditie positief werken. Na de curatieve behandeling staat het bestrijden van de gevolgen van de behandeling, opbouwen van de conditie en re-integratie (werk- en Sporthervatting) centraal.
  • Palliatieve fase: In de palliatiee fase is de medische behandeling gericht op het remmen en/of vermindering of het voorkomen van klachten. In deze fase kan genezing niet meer worden bereikt. Verbeteren van de QOL staat ventraal de patient moet leren omgaan met de situatie en het feit dat ij niet (volledig) zal herstellen. Bestrijden van de symptomen en optimaliseren van de leefstijl staan centraal.
  • Terminale fase: De terminale fase is de laatste levensfase. In deze fase is de ziekte zodanig voortgeschreden dat de dood nabij is. De medische behandeling is gericht op het optimaliseren van de laatste levensfase. Doel in deze fase is het zoveel mogelijk onderhouden van functies door middel van actieve oefeningen (zover als mogelijk), ademhalings- en ontspanningsoefeningen.

Doelen oncologische revalidatie

Fysieke doelen:

  • Optimaliseren/handhaven gewenste fysieke conditie en activiteitenniveau
  • Preventie of verminderen van vermoeidheidsklachten
  • Optimaliseren/handhaven lichaamsgewicht en -samenstelling

Psychische/sociale doelen

  • Nieuw emotioneel evenwicht bereiken
  • Functioneel omgaan met de ziekte en beperkingen
  • Zo optimaal mogelijk functioneren in het arbeidsproces/huishoudelijke taken en vervullen van rol in gezin/sociale relaties en vrijetijdsbesteding.