Wat is lymfoedeem?

Het lymfesysteem zorgt ervoor dat we geen dikke voeten of vingers krijgen als het bijvoorbeeld warm weer is of als we lange tijd minder bewegen. Het zorgt er voor dat ‘’overtollig’’ vocht vanuit de weefsels weer afgevoerd wordt.

Het lymfesysteem werkt samen met onze bloedsomloop. Storingen in het lymfesysteem kunnen leiden tot problemen zoals dikke armen of benen of benauwdheid.

Voor de Ledematen geldt dat we deze storingen in de afvoer in 2 groepen verdelen:

  1. Primair lymfoedeem
  2. Secundair lymfoedeem
Lymfoedeem Deurne Fysio Jansen

Primair Lymfoedeem

Primair lymfoedeem betekend dat er een aangeboren afwijking is van de lymfevaten, meestal in één of meerdere ledematen. Er kunnen te weinig lymfevaten zijn of de lymfevaten kunnen niet goed ontwikkeld zijn of te smal waardoor ze hun werk niet goed kunnen doen.

Bij deze vorm van lymfoedeem ontstaan er al op vroege leeftijd klachten. Soms al als kinderen leren lopen of bij groeispurten! De klachten van lymfoedeem zijn bijvoorbeeld zwellen van voeten en tenen. Bij weer anderen ontstaan de klachten in de pubertijd, of komen deze klachten pas veel later aan het licht na een infectie of wond.

Secundair Lymfoedeem

Secundair lymfoedeem betekent dat het lymfestelsel goed heeft gewerkt, maar dat het beschadigd is geraakt.

Voorbeelden van beschadigen zijn:

  • Infectie (erysipelas; wondroos),
  • Een wond,
  • (Kanker) gezwellen

Als gevolg van een operatie, door verwijdering van lymfeklieren of bestraling bij behandeling van kanker (bijvoorbeeld in de oksel of lies) lymfoedeem ontstaat, in dit laatste genoemde geval, vaak in of rond het gebied waar geopereerd of bestraald is. Meestal zijn dit een arm of been, maar oedeem kan zich ook voordoen in de buik of romp.

Behandelingen lymfoedeem

Lymfoedeem kan op verschillende manieren worden behandeld. Doel van elke behandeling is om zo snel mogelijk het lymfoedeem weer weg te krijgen, omdat langdurige aanwezigheid van lymfoedeem kan leiden tot verdere verslechtering van de conditie van het gezwollen lichaamsdeel. Om het lymfoedeem weg te krijgen kan men gebruik maken van (of soms een combinatie van) onderstaande mogelijkheden:

  • Bewegen en lifestyle-interventies (afvallen, stoppen met roken, etc) gericht op zelfmanagement
  • Ambulante Compressie Therapie (zwachtelen) om volume te verminderen
  • ACT met Therapeutisch Elastische Kousen bij stabilisatie
  • Manuele lymfdrainage (massage) om volume te verminderen of stabiliteit te handhaven
  • Oefeningen

Welke behandeling of combinatie van behandelingen er ook gekozen wordt, het zal altijd in combinatie met het dragen van een Therapeutisch Elastische Kous (TEK) zijn.

Het doel van al deze methoden is om uw armen en/of benen weer zo slank mogelijk te krijgen en te houden. vooral dit laatste is soms lastig omdat allerlei situaties of factoren er voor kunnen zogen dat er toch weer een toename van omvang is. denk hierbij aan inspanning, warmte, luchtdrukveranderingen, infectie etc.

Wat kunt u zelf doen?

De belangrijkste interventie die je zelf zo vaak als nodig zelf kunt toepassen is het aanzetten van je spierpompfunctie door kleine bewegingen te maken zoals het maken van een vuist, het heffen van je voet of het aanspannen van kuiten of beenspieren.

In uw dagelijks leven zult u aanpassingen moeten doen om ervoor te zorgen dat de omvang niet toeneemt. Dit kan betekenen dat uw lymfesysteem vaker moet helpen om ‘’aan’’ te gaan door naast de spierpomp lymfeknopen met zelfdrainage te stimuleren (uw therapeut kan u daarbij instrueren) of de mate van inspanning moet aanpassen. Ook het verminderen van gewicht draagt bij omdat vermindering van de omvang (diameter) van een arm of been direct bijdraagt aan vermindering van huidoppervlak.

Er is geen standaard antwoord op de vraag: ‘’Wat is voor mij te veel inspanning?’’ omdat die inspanning voor iedereen weer anders is, maar het belangrijkste is dat u leert te luisteren en te kijken naar uw lichaam. Wordt uw arm/been dikker en heeft u meer of ander werk gedaan dan anders,  dan kan dat op dat moment teveel geweest zijn.

Therapeutische Elastische Kousen (TEK)

Om het resultaat van de behandeling te behouden zullen u uiteindelijk na het zo ver mogelijk verminderen van volume en het bereiken van een stabiele situatie Therapeutisch Elastische Kousen (TEK) voorgeschreven worden. Het is van het grootste belang dat deze kousen elke dag gedragen worden, ook al is het warm weer. Warmte kan er namelijk voor zorgen dat uw armen en/of benen ondanks het dragen van TEK toch dikker worden. Indien er, ondanks het dragen van de TEK, na enkele dagen nog sprake is van toegenomen omvang van arm en/of been dient u contact op te nemen met uw therapeut, of als u niet wordt behandeld met de leverancier van TEK. In geval van acuut optredende pijn, koorts of algemeen ziek zijn, moet u contact opnemen met uw (huis)arts.

Wil je een afspraak inplannen?
Benieuwd naar onze tarieven?
Wie vergoedt wat?