Borstkanker lymfoedeem

Genezen maar niet gezond

Eindelijk is het zover, de strijd is gestreden, alle behandelingen zijn afgerond en de kanker is uit het lichaam. Tijd om opgelucht adem te halen en te bouwen aan de toekomst. Of toch niet? De intensieve behandelingen tegen borstkanker kan klachten geven die voortduren tot na de behandeling of soms zelfs pas ver na afloop hiervan de kop opsteken, klachten die invloed hebben op het dagelijks functioneren.

Enkele late gevolgen van behandelde borstkanker zijn cognitieve problemen, angst, osteoporose, depressie, vermoeidheid en lymfoedeem. In veel gevallen kan een (gespecialiseerd) fysiotherapeut helpen bij het verminderen van deze klachten.

Lymfoedeem, wat doe je ertegen en wat doe je eraan?

Bij mensen met borstkanker worden vaak één of meerdere lymfeklieren uit de oksel verwijderd, het transport van weefselvocht (lymfe) vanuit de arm wordt hierdoor bemoeilijkt. Ook bestraling kan een negatief effect hebben op het lymfestelsel.

Meestal is het lichaam in staat zich aan die nieuwe situatie aan te passen. Maar een deel van de behandelde borstkankerpatiënten krijgt last van ophoping van vocht. De arm aan de kant van de geopereerde oksel wordt dan dikker dan normaal. Dit noemen we lymfoedeem.

Wie wel lymfoedeem ontwikkelt en wie niet, valt vooraf niet te voorspellen. Statistisch gezien lopen mensen die een amputatie in combinatie met bestraling hebben ondergaan het grootste risico, maar zelfs wie niet aan dit ‘risicoprofiel’ voldoet heeft een verhoogde kans. Het is daarom voor mensen die borstkanker hebben gehad belangrijk om bepaalde adviezen ter harte te nemen. Zo zijn ogenschijnlijk onschuldige wondjes aan arm of hand iets dat aandacht behoeft. Ook is het onverstandig om iets zwaars te dragen aan de geopereerde zijde, mag kleding niet te strak zitten, moeten extreme warmte en kou worden vermeden en is een gezonde BMI van belang.

En als het dan toch gebeurt dat zich lymfoedeem in de arm ophoopt, dan is het goed om te weten dat een oedeem(fysio)therapeut kan helpen. Er zijn verschillende therapievormen mogelijk, meestal worden deze gecombineerd aangeboden. Beweging zal in vrijwel alle gevallen deel uitmaken van de behandeling omdat het lichaam op die manier actief vocht verplaatst.

Borstkanker lymfoedeem Fysio Jansen

Preventieve screening

Omdat er zoveel problemen zijn die zich kunnen voordoen naar aanleiding van (de behandeling van) borstkanker, pleiten fysio- en oedeemtherapeuten voor vroege screening van patiënten met deze ziekte. Patiënten zouden op die manier al informatie en adviezen kunnen krijgen over lichamelijke klachten die kunnen ontstaan, ook kunnen er al metingen worden uitgevoerd. Hoofddoel van deze vroege screening is om patiënten optimale zorg te bieden, bijkomend voordeel is dat het scheelt in de maatschappelijke kosten. Wanneer problemen in de kiem gesmoord worden zijn daarvoor minder behandelingen nodig dan wanneer ze al langer bestaan.

Voor altijd anders

Elke patiënt doorstaat het gevecht tegen borstkanker op zijn of haar manier. De één kruipt onder een dekentje en komt daar zo min mogelijk onder vandaan, de ander blijft de grens opzoeken. Conclusie van een groot aantal studies is dat sporten een positieve bijdrage levert aan herstel, zelfs al kost het veel energie. Hoe de omgang ook is, dat kanker staat voor het bijstellen van verwachtingen en levenslange gezondheidsangst is een gegeven.

 

“Mijn wil wil nog steeds meer dan ik nu kan. Maar mijn lichaam kan er niet in meegaan. Dus moet mijn sterke wil zich aanpassen. Buigen voor mijn lichaam. Want zonder gezond lichaam, heeft mijn wil niets meer te willen.”

“Daar ben ik weer. 10 december was mijn laatste blog. Ik had er geen energie voor. Geen zin in. Als ik de energie had om wat te werken, had ik geen puf meer om nog een blog te schrijven. Weet je hoe erg ik het vind om dit te schrijven? Eigenlijk zeg ik: energievolle Daphne is niet meer. Of nog erger: Daphne is niet meer. Daphne 1.0 is gone. Weg. Na het onheilsbericht op 7 september dat ik borstkanker gradatie 3 heb, is mijn mooie leven weg. En nu ook mijn mooie buitenkant. En mijn zekerheid. Mijn inkomen. Mijn zelfvertrouwen. Mijn onbevangenheid. Mijn vertrouwen in mijn lijf en in een lang en gelukkig leven. En mijn onafhankelijkheid. En talloze zaken waar ik mijn geluk uit haalde. BAM.”

“WOW ik heb weer energie en inspiratie om nieuwe uitdagingen aan te gaan. Superleuke nieuwe uitdagingen zijn er al op mijn pad gekomen. Dat is iets dat zo bij mij past! Natuurlijk heb ik nog mijn lichamelijke en mentale beperkingen. Veel prikkels is nog steeds lastig en mijn hersens werken nog niet als voorheen. Maar wel weer een stukje beter dan kortgeleden. Dus dat biedt perspectief! Mijn lijf voelt nog steeds oud, maar ik ben het sporten weer op aan het pakken na in de lappenmand gezeten te hebben. Ik kan echt zeggen dat het goed met mij gaat, als ik mijn beperkingen als gegeven beschouw.”

Slijmbeursontsteking Deurne - Fysiotherapie Deurne - Fysio Jansen