CT-scan, oftewel computer tomografie

CT-scan staat voor computer tomografie. Met dit apparaat, dat werd ontwikkeld in de jaren tachtig van de vorige eeuw, kan je de binnenkant van een lichaam plakje voor plakje weergeven.  Er ontstaat een twee- of driedimensionaal beeld waardoor je de grootte, vorm en structuur van organen, botten en vaten goed kunt zien. 

Als je in een CT-scan ligt draait een smalle bundel sterke röntgenstralen in twee tot drie rotaties per seconde om je lichaam heen. De doorgelaten röntgenstralen worden gedetecteerd en berekend door de computer. Deze computer vertaalt die informatie naar een dwarsdoorsnede.Simpel gezegd is een CT-scan dus een apparaat dat röntgenfoto’s omzet naar digitale beelden.

CT-scan

Het onderzoek CT-scan

De CT-scanner zelf bestaat uit een ringvormig deel en een tafel. De ring staat vast en is zowel aan de voor- als aan de achterzijde open. Je gaat dus niet in een (door sommigen gevreesde) tunnel. Je neemt plaats op de tafel en deze schuift een aantal keren op en neer door de ring. Tijdens het onderzoek moet je zo stil mogelijk blijven liggen om ervoor te zorgen dat het beeld niet vertekend wordt. Omdat het schadelijk is om grote hoevelheden röntgenstralen binnen te krijgen, bevindt de röntgenlaborant zich tijdens het maken van de scan in een naastgelegen ruimte, van daaruit wordt het apparaat bediend. Je wordt in ge gaten gehouden vanachter een raam en kunt communiceren via de intercom.

Soms is het nodig om contrastvloeistof te gebruiken om een afwijking goed in beeld te krijgen. Deze radioactieve stof wordt voor het onderzoek toegediend via een naaldje of drankje en zal je in de loop van de dag weer uitplassen.

Het maken van de scan neemt meestal tussen de vijf en vijftien minuten in beslag en dat betekent dat de techniek een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt. Toen in de jaren tachtig de eerste scan gemaakt werd van de hersenen van een vrouw duurde dit namelijk maar liefst negen uur.

Waarom een CT-scan?

Met een CT-scan kan je interne organen bekijken zoals longen, lever, hart of hersenen. Maar ook botstructuren, breuklijnen, prothesemateriaal en gewrichten kan je er bijzonder goed mee in beeld brengen. Met een CT-scan kan je heel precies bekijken waar een bepaalde afwijking in een orgaan zich bevindt.

Zijn er ook mensen voor wie een CT-scan niet geschikt is?

Vanwege de sterke röntgenstralen is een CT-scan niet voor iedereen geschikt. Zwangere vrouwen zijn uitgesloten van deze onderzoeksvorm vanwege de mogelijke schade die de straling toebrengt aan het ongeboren kindje. Ook bij jonge patiënten bij wie de straling terecht kan komen op de geslachtsorganen (borsten, eileiders, testikels), heeft dit onderzoek niet de voorkeur.

Is een CT-scan gevaarlijk?

Van röntgenstraling is bekend dat het schadelijk kan zijn voor het lichaam wanneer het in grote hoeveelheden binnenkomt. Een CT-scan maakt gebruik van behoorlijk sterke röntgenstralen, daarom wordt geadviseerd maximaal drie scans per jaar aan te houden. Als die richtlijn gevolgd wordt, dan is het risico op schade zo beperkt dat het aanvaardbaar is. Een CT-scan is dus niet gevaarlijk.