Beroerte

De meeste mensen die een beroerte krijgen, worden direct opgenomen in een ziekenhuis. Ruim de helft van de patiënten kan na een aantal dagen of weken weer naar huis. Als dat nog niet mogelijk is, volgt overplaatsing naar een revalidatiecentrum of een verpleeghuis.

Revalideren is teamwork, er zijn veel verschillende behandelaren betrokken, ieder met hun eigen vakkennis. Dit teamwork noemen we ook wel multidisciplinair behandelen. Dat wil zeggen: elke hulpverlener met een eigen werkgebied levert een specifieke bijdrage aan het revalidatieproces. Het multidisciplinaire team bestaat onder meer uit een (revalidatie)arts, (verpleeg)huisarts, een ergotherapeut, een sportinstructeur of bewegingsagoog, een logopedist, een (neuro-)psycholoog, een maatschappelijk werker, een (wijk)verpleegkundige en een fysiotherapeut. De behandeling richt zich in de eerste maanden na een beroerte op het voorkomen of verminderen van lichamelijke en psychosociale problemen. Uiteraard is de onderlinge afstemming in de zorgketen nodig voor het resultaat.

De fysiotherapeut draagt op verschillende manieren bij aan het welzijn en herstel van patiënten die een beroerte hebben gehad. Therapie wordt bij voorkeur zo snel mogelijk na het stellen van de diagnose opgepakt, meestal al in het ziekenhuis. Ook in de revalidatiefase en speelt fysiotherapie een belangrijke rol. Veel mensen houden restklachten over aan hun beroerte, ook hen kan een fysiotherapeut vooruit helpen.

Het is goed om na een beroerte zo snel mogelijk weer uit bed te komen, bij voorkeur binnen drie dagen. Daar helpt een fysiotherapeut je bij. Snel weer in beweging komen, heeft een positieve invloed op het herstel. Ook vermindert hierdoor de kans op complicaties zoals luchtweginfecties en doorligplekken. Soms kan je niet actief oefenen of is een inspanning nog niet gewenst, bijvoorbeeld omdat er geen duidelijke diagnose is. In da geval zal de fysiotherapeut de behandeling op bed geven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan adviezen over de meest geschikte lighouding.  Afhankelijk van hoe ernstig je aangedaan bent, kan een behandeling bestaan uit hulp bij het bewegen van armen en benen, ademhalingsoefeningen en/of het zelf weer leren omdraaien in bed.

Wanneer je uit bed mag, zal de fysiotherapeut zo mogelijk dagelijks oefeningen geven. Daarbij gaat het vooral om bewegingen zoals het weer leren opstaan en gaan zitten, staan en je verplaatsen. Daarnaast kan de fysiotherapeut een verlamde arm of een pijnlijke schouder behandelen. Het doel van de fysiotherapie is dat je leert om allerlei dagelijkse activiteiten weer zelf te doen. Het is belangrijk dat je zelf al in een vroeg stadium aan de fysiotherapeut laat weten wat je wilt bereiken met de therapie. In hoeverre dit lukt, is vaak moeilijk te voorspellen, zeker wanneer de beroerte nog niet zo lang geleden heeft plaatsgevonden. Wel staat vast dat intensief (soms meerdere keren per dag) oefenen een positief effect heeft.

Het is zelfs denkbaar dat je als gevolg van een beroerte weer opnieuw moet leren lopen. Om het oefenen te vergemakkelijken wordt vaak gebruikgemaakt van een hulpmiddel zoals een looprek, een wandelstok, brace of een beugel ter ondersteuning van bijvoorbeeld de voet. De fysiotherapeut leert je hoe je goed gebruik maakt van deze hulpmiddelen.

Ongeveer drie maanden na een beroerte wordt pas echt duidelijk wat je status is. Vooruitgang is zeker nog mogelijk, maar de grootste stappen liggen achter je. Herstel valt of staat in deze fase met je motivatie. Onregelmatig oefenen kan namelijk tot een terugval leiden. Met oefeningen onderhoud je de vaardigheden die je geleerd heeft en blijft de conditie op peil. Een goede conditie is belangrijk om de kans op nog een beroerte (recidief) te beperken).

Fysiotherapie vindt meestal plaats op een poliklinische afdeling, in een fysiotherapiepraktijk of bij je thuis. Mogelijk verblijf je in een verpleeghuis, al dan niet met eigen fysiotherapeut. Je leert hoe je zo goed mogelijk met de blijvende beperkingen kunt omgaan. Daarnaast ondersteunt en adviseert de fysiotherapeut andere hulpverleners, die direct betrokken zijn bij de zorgverlening. Het accent van de fysiotherapie zal gaandeweg vooral gericht zijn op het hervatten van je dagelijkse activiteiten, zoals werk, hobby’s en sport. Het is goed als je zelf aangeeft wat je wilt bereiken, zodat de fysiotherapeut de behandeling, adviezen en
begeleiding daar op kan afstemmen.

Je hebt kunnen lezen wat een fysiotherapeut voor je kan betekenen als je een beroerte hebt gehad, maar we moeten het ook nog even hebben over beweging in het algemeen. Regelmatige lichaamsbeweging draagt op allerlei manieren bij aan je gezondheid. Hart en bloedvaten blijven beter in conditie en het heeft een positieve invloed op de bloeddruk en het cholesterolgehalte. Allemaal zaken ter preventie (van een recidief). Bovendien heb je door regelmatig te bewegen minder kans op overgewicht, blijven je botten langer sterk en werkt de spijsvertering beter. Je voelt je energieker, kunt gemakkelijker ontspannen en bent daardoor beter bestand tegen stress. Voldoende lichaamsbeweging verhoogt de kwaliteit van leven, want als je soepel kunt bewegen, voelt je je beter!