Wat is kanker nu eigenlijk?

Kanker is een verzamelnaam voor meer dan 100 verschillende ziekten met allemaal één gemeenschappelijk kenmerk: in ongeremde groei van lichaamscellen.

Is kanker een moderne ziekte?

Kanker wordt vaak bestempeld als een welvaartziekten, en ziekte van deze tijd. Maar dat is niet helemaal juist. Natuurlijk is het zo dat het aantal gevallen van kanker de laatste decennia sterk is toegenomen, maar kanker en gezwellen worden al in de oudheid beschreven. De Griekse vader van de geneeskunst, Hippocrates, beschrijft al 400 jaar v.Chr. diverse tumoren en de behandelingen van. Het woord kanker is afkomstig uit het Grieks: carcinoma en Latijn: Cancer. Kanker komt voor over de hele wereld, bij jong en oud. Maar hoe ouder iemand is, hoe groter de kans op kanker.

Wat is kanker?

Is kanker een ouderdomsziekte?

Uit cijfers van het KWF kankerfonds blijkt dat er jaarlijks 100.000 mensen bijkomen met kanker. Het aantal mensen dat leeft met kanker, of de psychische, fysieke en sociale gevolgen, wordt geschat op ruim 619.000 in 2015. Uit onderzoek is gebleken dat er behoefte is aan sport en beweging tijdens en na de behandeling van kanker. Het is niet altijd duidelijk waardoor iemand kanker krijgt. Donker komt voor bij jongeren en ouderen, het merendeel van de mensen die kanker krijgt (64.000) is echter ouder dan 60 jaar. Ook kinderen kunnen kanker krijgen. Jaarlijks voorbij ongeveer 400 kinderen onder de 15 jaar de diagnose kanker gesteld, waarvan meer dan 75% wat beter wordt. De stichting kiKa  (kinderen kankervrij) zet zich in voor deze doelgroep.

Ongeremde groei door ongeremde celdeling

Kanker ontstaat door ongeremde groeit toch ongeremde celdeling. Maar hoe werkt dat dan precies? Alle weefsels van ons lijf (huid, spieren, botten) zijn opgebouwd uit cellen. Gedurende ons hele leven maken we onder andere door middel van ‘celdeling’ nieuwe cellen aan. Bij celdeling deelt een bestaande cel zich in twee ‘nieuwe cellen’. Wanneer deze cellen zich opnieuw delen ontstaan er vier nieuwe cellen, vervolgens 8,16 enzovoorts dit proces heet celdeling.

Celdeling is een normaal proces onbeschadigde en voor ouder de cellen te vervangen. Wanneer ik bijvoorbeeld een schaafwond heeft, maakt het lichaam een nieuwe huidcellen aan en gooi deze rond vanzelf dicht. Naast het vervangen van beschadigde cellen is het lichaam continu bezig zelf te vervangen omdat sommige cellen maar enkele dagen leven. Wanneer de aanmaak van nieuwe cellen sneller gaat dan de afspraak dan spreken we van groei.

Normaal gesproken wordt het proces van celdeling goed gereguleerd vanuit de kern van mezelf. Deze zal kern, vergelijkbaar met de harde schijf van een computer, bevat informatie, opgeslagen in DNA, die de cel hoor je reguleert. Deze DNA in de celkern bevat erfelijke informatie, vastgelegd in de genen die we van onze ouders zijn voor ouders mee hebben gekregen. De erfelijke informatie betreft ook informatie over de mate van goeie een celdeling. Dagelijks vinden er miljoenen celdeling plaats in ons lichaam. Het is bijna een wonder dat dit zo vaak goed gaat. Maar af en toe kan er ook iets mis gegaan met de celdeling. Dit kwam toevallig zijn, maar ook door allerlei schadelijke invloeden van buiten af die het DNA kunnen beschadigen, zoals:

  • Zonlicht
  • Roken
  • Giftige stoffen in (asbest, teer, benzeen)
  • Voeding (kunstmatige toevoegingen)
  • Infecties, virussen
  • Radioactieve straling

 

De zogenaamde ‘reparatiegenen’ zo normaal gesproken voor herstel van de schade. Maar soms paalt dat bescherming systeem waardoor de genen die de deling, groei en ontwikkeling van een cel regelen, fouten gaan vertonen. Wanneer er verschillende van dat soort fouten in dezelfde cel zitten, dan kan deze cel zich ‘ongecontroleerd gaan delen’ en ontstaat er een gezwel of terwijl een tumor.